Thuế crypto tại Anh 2026: quy định của HMRC với Bitcoin và altcoin

Ở Vương quốc Anh, Cơ quan Thuế và Hải quan (HMRC) không coi tiền mã hóa là tiền tệ mà là tài sản. Phần lớn nhà đầu tư cá nhân chịu thuế lãi vốn (Capital Gains Tax) khi bán, đổi hoặc tiêu crypto, còn crypto nhận từ staking, khai thác hay trả lương thường là thu nhập. Bài viết tóm tắt các quy tắc chính dành cho người Việt đang học tập, làm việc hoặc sinh sống tại Anh, kèm so sánh với tình hình ở Việt Nam.

Thông tin mang tính tổng quan. Mức thuế suất, mức miễn trừ và hướng dẫn có thể thay đổi theo ngân sách hằng năm; hãy kiểm tra trên trang chính phủ Anh hoặc hỏi kế toán thuế.

Khi nào phát sinh thuế lãi vốn?

Theo HMRC, bạn "thanh lý" crypto khi:

• Bán crypto lấy bảng Anh hoặc tiền pháp định khác.
• Đổi crypto này lấy crypto khác, kể cả stablecoin.
• Dùng crypto để mua hàng hóa, dịch vụ.
• Tặng crypto cho người khác (trừ một số trường hợp như tặng vợ hoặc chồng).

Mua crypto bằng bảng Anh và giữ nguyên, hoặc chuyển giữa các ví của mình, không phát sinh thuế lãi vốn.

Mức miễn trừ và thuế suất

Mỗi cá nhân có một mức miễn trừ lãi vốn hằng năm; từ năm thuế 2024/25 mức này là 3.000 bảng. Phần lãi ròng vượt mức miễn trừ chịu thuế lãi vốn theo thuế suất phụ thuộc vào mức thu nhập của bạn. Năm thuế ở Anh kéo dài từ 6/4 năm này đến 5/4 năm sau.

Ngoài ra, bạn có thể phải báo cáo các giao dịch crypto trong tờ khai tự đánh giá (Self Assessment) nếu tổng số tiền thu về từ việc thanh lý vượt một ngưỡng nhất định, kể cả khi lãi vẫn nằm trong mức miễn trừ.

Quy tắc tính giá vốn đặc thù của Anh

Đây là điểm khiến nhiều người nhầm lẫn khi dùng cách tính của nước khác. HMRC áp dụng ba quy tắc theo thứ tự:

1. Quy tắc cùng ngày: nếu bạn mua và bán cùng một loại crypto trong cùng ngày, các giao dịch trong ngày được ghép với nhau trước.
2. Quy tắc 30 ngày: nếu bạn mua lại cùng loại crypto trong vòng 30 ngày sau khi bán, lần bán được ghép với lần mua lại đó. Quy tắc này ngăn việc bán rồi mua lại ngay để tạo lỗ.
3. Gộp chung (Section 104 pool): các giao dịch còn lại được gộp thành một "bể" với giá vốn trung bình.

Vì vậy, chiến lược thu hoạch lỗ ở Anh phải tính đến quy tắc 30 ngày; xem thu hoạch lỗ thuế crypto.

Khi nào crypto là thu nhập?

Phần thưởng nhận được trở thành giá vốn khi bạn bán sau đó. Bài thuế phần thưởng staking so sánh cách Anh và các nước khác xử lý.

DeFi theo hướng dẫn của HMRC

HMRC đã có hướng dẫn riêng về cho vay và staking trong DeFi, xem xét liệu việc chuyển tài sản vào giao thức có làm thay đổi quyền sở hữu hay không. Cách xử lý phụ thuộc vào chi tiết từng giao dịch. Với người dùng DeFi tích cực, việc ghi chép và phân loại là bắt buộc; bài thuế DeFi hướng dẫn cách tổ chức dữ liệu.

Khai thuế và hạn nộp

• Báo cáo lãi vốn và thu nhập crypto qua tờ khai Self Assessment.
• Hạn nộp tờ khai trực tuyến thường là 31/1 sau khi năm thuế kết thúc.
• Sàn giao dịch đang phải thu thập và chia sẻ thông tin người dùng với cơ quan thuế theo khung báo cáo tài sản mã hóa quốc tế, nên dữ liệu của bạn ngày càng minh bạch với HMRC.
• Lưu hồ sơ đầy đủ: ngày, loại token, số lượng, giá trị bảng Anh, phí, địa chỉ ví.

Ví dụ đơn giản về quy tắc gộp chung

Giả sử anh Minh mua 1 ETH với giá 1.500 bảng, vài tháng sau mua thêm 1 ETH với giá 2.500 bảng. Theo quy tắc gộp chung, anh có một "bể" 2 ETH với tổng giá vốn 4.000 bảng, tức giá vốn trung bình 2.000 bảng mỗi ETH. Nếu một năm sau anh bán 1 ETH với giá 3.000 bảng và không mua lại trong 30 ngày, lãi vốn là 1.000 bảng, không phụ thuộc vào việc anh "nghĩ" mình đang bán lô mua rẻ hay lô mua đắt. Bể còn lại 1 ETH với giá vốn 2.000 bảng cho lần bán sau.

Người Việt ở Anh cần lưu ý

Nếu bạn là cư dân thuế Anh, thu nhập và lãi vốn toàn cầu thường phải khai tại Anh, kể cả giao dịch trên sàn nước ngoài. Du học sinh, người có thị thực làm việc ngắn hạn hoặc người sắp chuyển về Việt Nam nên xác định tình trạng cư trú thuế từng năm, vì nó quyết định nghĩa vụ. Việt Nam và Anh có hiệp định tránh đánh thuế hai lần, nhưng việc áp dụng cho tài sản mã hóa nên được hỏi chuyên gia.

So sánh với Việt Nam

Khác với Anh, Việt Nam chưa có hệ thống thuế crypto chi tiết như quy tắc gộp chung hay quy tắc 30 ngày. Tiền mã hóa không phải phương tiện thanh toán hợp pháp; Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 ghi nhận tài sản số và tài sản mã hóa, và Chính phủ đang thí điểm thị trường tài sản mã hóa với tổ chức được cấp phép. Chính sách thuế đi kèm đang được hoàn thiện. Bài học từ Anh: quy định càng chi tiết, dữ liệu càng cần đầy đủ, nên bắt đầu ghi chép từ sớm là lựa chọn khôn ngoan ở bất kỳ đâu.