Thuế NFT 2026: điều nhà sưu tầm và người sáng tạo cần biết

NFT là token không thể thay thế, đại diện cho một tác phẩm số, vật phẩm game hay quyền truy cập. Ở các nước đã có quy định thuế crypto, NFT thường được xử lý giống tài sản mã hóa khác: mua bằng crypto là một lần thanh lý crypto, bán NFT có lãi là lãi vốn, còn người sáng tạo bán tác phẩm hay nhận tiền bản quyền thì có thu nhập. Tuy nhiên, có vài điểm riêng mà nhà sưu tầm và người sáng tạo cần chú ý. Bài viết tổng hợp những nguyên tắc chung và tình hình tại Việt Nam.

Thông tin mang tính tổng quan, không phải tư vấn thuế. Quy định về NFT còn mới và thay đổi nhanh; hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức tại nơi bạn cư trú thuế.

Với nhà sưu tầm: mua và bán NFT

Khi mua NFT bằng crypto

Nhiều người không biết rằng mua NFT bằng ETH là một sự kiện chịu thuế ở các nước như Mỹ, Anh: bạn đang "bán" ETH để lấy NFT. Nếu ETH đã tăng giá kể từ lúc bạn mua, bạn có lãi vốn trên phần ETH đó, dù chưa rút ra tiền mặt.

Khi bán hoặc đổi NFT

Lãi hoặc lỗ bằng giá bán trừ đi giá vốn của NFT (giá mua cộng phí gas, phí sàn). Đổi NFT lấy NFT khác cũng thường được coi là thanh lý.

NFT là "đồ sưu tầm"?

Ở Mỹ, IRS đã nêu hướng xem xét một số NFT là "collectible" nếu tài sản gắn với nó là đồ sưu tầm, như tác phẩm nghệ thuật, và đồ sưu tầm có thể chịu mức thuế lãi vốn dài hạn cao hơn tài sản thông thường. Đây là điểm còn phức tạp, cần hỏi chuyên gia nếu giá trị lớn.

Với người sáng tạo: đúc, bán và tiền bản quyền

Người sáng tạo hoạt động thường xuyên có thể được trừ các chi phí hợp lý như phần mềm, thiết bị, phí nền tảng, tùy luật từng nước. Ở Anh, HMRC phân biệt giữa hoạt động giao dịch như kinh doanh và đầu tư cá nhân; xem thuế crypto tại Anh.

Phí gas và chi phí liên quan

Phí gas khi mua thường được cộng vào giá vốn NFT; phí gas khi bán có thể trừ vào số tiền thu được. Phí gas cho giao dịch thất bại là điểm gây tranh cãi, cách xử lý tùy nước. Hãy ghi lại tất cả, kể cả giao dịch thất bại, để có dữ liệu khi cần.

NFT mất giá: tận dụng khoản lỗ

Phần lớn NFT mua trong giai đoạn sốt đã mất phần lớn giá trị. Ở các nước cho phép, bán NFT lỗ để ghi nhận lỗ vốn có thể bù trừ lãi khác. Tuy nhiên, NFT ít thanh khoản có thể khó bán, và việc bán cho chính mình hoặc người thân để tạo lỗ có thể bị coi là không hợp lệ. Xem thu hoạch lỗ thuế crypto để hiểu các quy tắc.

NFT trong game và DeFi

Vật phẩm game dạng NFT, NFT đại diện vị thế thanh khoản, NFT dùng làm tài sản thế chấp đều có thể tạo ra các sự kiện thuế khó phân loại. Ví dụ, vị thế thanh khoản tập trung trên một số sàn phi tập trung được biểu diễn bằng NFT. Bài thuế DeFi giải thích cách tiếp cận các giao dịch này.

Tặng và nhận NFT

Tặng NFT cho bạn bè hay người thân nghe có vẻ đơn giản, nhưng ở một số nước, việc tặng tài sản có giá trị có thể bị xem là thanh lý theo giá thị trường, hoặc kéo theo nghĩa vụ báo cáo quà tặng khi vượt ngưỡng. Người nhận thường kế thừa giá vốn hoặc nhận giá vốn theo giá trị lúc nhận, tùy quy định. Nếu NFT có giá trị lớn, hãy ghi rõ ngày tặng, giá trị ước tính và lý do.

Ghi chép cần có

1. Ngày mua, giá mua, đồng tiền thanh toán và giá trị quy đổi.
2. Phí gas, phí nền tảng cho mỗi giao dịch.
3. Ngày bán, giá bán, người mua (địa chỉ ví).
4. Với người sáng tạo: từng khoản thu từ bán lần đầu và tiền bản quyền.
5. Đường link giao dịch trên trình khám phá khối.

Tình hình tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tiền mã hóa không phải phương tiện thanh toán hợp pháp. Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 đưa ra khái niệm tài sản số, bao gồm tài sản mã hóa và tài sản ảo, tạo nền móng pháp lý cho các loại tài sản như NFT. Tuy nhiên, chính sách thuế chi tiết cho việc mua bán NFT hay thu nhập của người sáng tạo nhận bằng crypto vẫn đang được hoàn thiện.

Với người sáng tạo, cần nhớ rằng thu nhập từ hoạt động nghệ thuật, thiết kế, nội dung số nói chung vẫn là thu nhập, dù nhận qua kênh nào. Ngoài ra, nếu NFT liên quan tới tác phẩm có bản quyền, vấn đề sở hữu trí tuệ cũng cần được chú ý: mua NFT thường không đồng nghĩa với có quyền bản quyền tác phẩm. Hãy lưu giữ chứng từ đầy đủ và theo dõi hướng dẫn chính thức, hoặc hỏi chuyên gia thuế khi có thu nhập đáng kể.

Kết luận

NFT có thể là tác phẩm nghệ thuật, đồ sưu tầm hay công cụ tài chính, và mỗi vai trò có thể dẫn đến cách xử lý thuế khác nhau. Điểm chung là ghi chép cẩn thận từ ngày đầu tiên: giá vốn, phí, thu nhập. Dù bạn ở đâu, đây là cách tốt nhất để không bị bất ngờ khi quy định được làm rõ.